Lezingencyclus "Kunst in tijden van oorlog"

Literatuur, muziek, beeldende kunst en architectuur rondom de Eerste Wereldoorlog

  1. Algemene inleiding over de oorlog 
  2. ‘Berichten uit de Grote Oorlog’: literatuur  op een scharnierpunt
  3. ‘Met de muziek mee’: muziek in tijden van oorlog
  4. ‘kunst in de loopgraven’: beeldende kunst voor, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog

Dit jaar, 2014, is het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog begon. Er is al veel geschreven en verteld over de verschrikkingen en ellende die deze oorlog veroorzaakte. Maar hoe hebben kunstenaars de oorlog ervaren, hoe gaven ze vorm aan wat ze meegemaakt hadden of van nabij gezien en gehoord hadden? Hoe zagen de verschillende kunstuitingen eruit vóór de oorlog en wat veranderde er nadien? Welke stromingen waren er, wat verdween, wat bleef?

Na een algemene inleiding over deze oorlog worden de literatuur, muziek, beeldende kunst en architectuur aan de hand van onder andere romans, gedichten, schilderijen, beeldhouwwerken en muziek nader bekeken.

Lezing 1

Algemene inleiding. 

De Eerste Wereldoorlog houdt tallozen, en niet alleen historici, nog steeds bezig. Hoe heeft deze oorlog kunnen ontstaan? Wat waren oorzaken, achtergronden? Dat Duitsland de grote boosdoener was is inmiddels een lang achterhaald idee. Behalve deze kwesties zal ook ingegaan worden op onder meer het verloop en het einde van de oorlog, het leven aan en achter het front, de medische aspecten, en de mogelijkheden tot vermaak.

Lezing 2

Literatuur. 

De literatuur van rond 1900 verschilde wezenlijk van de literatuur van twintig jaar later. Maar was de Eerste Wereldoorlog daar de oorzaak van? De meeste Europese schrijvers hadden wel direct of indirect met deze oorlog te maken. Vele schreven erover. Al in 1916 verscheen er een roman over de oorlog.: Le feu van Henri Barbusse. Maar de meeste oorlogsromans werden echter pas zo’n tien tot twintig jaar na de oorlog geschreven. Tot in onze tijd echter is de Eerste Wereldoorlog een inspiratiebron voor schrijvers en dichters.

Lezing 3

Muziek.

Oorlog en muziek horen bij elkaar. Muziek verbindt mensen, zet aan tot actie, zweept op, maar vertolkt ook emoties als bijvoorbeeld geluk, verdriet, hoop en wanhoop. Al in de muziek van de vijftiende eeuw is  de oorlog een thema. Ook in de volksliederen hebben de verschrikkingen van de oorlog een vaste plaats. En wat zeggen al die soldatenliedjes ons?  En hoe gingen componisten met al dat oorlogsgedruis om?

Lezing 4

Beeldende kunst.

Veel kunstenaars zoals Otto Dix, Paul Nash en Käthe Kollwitz hebben de oorlog en hun eigen oorlogservaringen aangrijpend in beeld gebracht. Na de oorlog waren kunstenaars en architecten betrokken bij de wederopbouw van steden en dorpen en bij het ontwerpen van de vele oorlogsmonumenten. Wat was er veranderd?

De lezingen zijn ook afzonderlijk te boeken.

Prijs in overleg.

Anderen over mijn lezingen

‘Als jij een verhaal houdt krijg ik op een prettige manier , heel rustig en soms met een  leuke anecdote of met je eigen visie op een situatie of persoon, veel nieuwe informatie over een onderwerp waar ik naar mijn idee best al veel vanaf wist. Jouw lezing voegt altijd bijzonderheden toe. Je weet veel , hebt veel gelezen en kan daardoor een onderwerp breed brengen. Je legt verbanden met zaken die eigenlijk zijdelings ook bij dat speciale onderwerp horen.
Jouw uitstraling tijdens je verhaal of interview komt bij mij over als van iemand die graag wil dat de toehoorders het ook naar hun zin hebben. En dat hebben zij.’

H. Donkers

‘Omdat ik je in het verleden al eens een voordracht heb horen houden, weet ik dat je heel gemakkelijk spreekt  en ver boven je stof staat. De complexiteit van het werk heb je ons haarscherp laten zien.’

A. Coomans

 ‘Dannie ten Zweege is in de Tielse bibliotheek geen onbekende. Zij heeft menige lezing op haar naam staan. Met haar scherpe analyse en altijd weer interessante invalshoeken weet zij een boeiende presentatie te geven.’

website openbare bibliotheek Tiel